به گزارش خبرنگار اقتصادی اطلاعات، استفاده از منابع ارزی هنگفتی که در دست مردم قراردارد یکی از راه‌های حل پایدار مشکلات ارزی جاری کشور است که می‌تواند به استمرار تولید وکنترل نرخ تورم منجر شود.
بااین‌حال، تاکنون سازوکار موثر و شفافی برای استفاده از این منابع وجود نداشت؛ سازوکاری که پیش از هر چیز بتواند اعتماد مردم را به گونه‌ای جلب کند که آنان حاضر به ارائه ارزهای خود به دولت شوند.
دراین راستا، بزرگترین چالش اعتماد، یادآوری تجربه تلخ سپرده‌گذاری ارزی در سال ۱۳۹۰ است. درآن سال بانک مرکزی برای جذب ارزهای خانگی، بانک‌ها را به پذیرش سپرده‌های ارزی با نرخ سود جذاب تشویق کرد.
بسیاری از شهروندان نیز دلار، یورو و سایر ارزهای خود را باوعده دریافت اصل و سود به صورت ارزی در بانک‌ها سپرده‌گذاری کردند. با این حال پس از جهش نرخ ارز، سپرده‌گذاران هنگام سررسید با این موضوع مواجه شدند که بانک‌ها اصل یا سود سپرده‌های ارزی را به‌جای ارز، به صورت ریالی وبا نرخ دولتی که طبیعتابا نرخ بازار آزاد تفاوت زیادی داشت، تسویه می‌کنند.
این امر قاعدتا ضررهای هنگفتی برای سپرده گذاران ارزی در پی داشت اما آسیب بلندمدت این خلف وعده،ازمیان رفتن اعتماد مردم به سپرده‌گذاری ارزی در سیستم بانکی بود که سایه آن تاکنون پابرجاست.
بااین حال، بانک مرکزی و بورس همزمان با راه‌اندازی نخستین صندوق ارزی در روزهای پیش‌رو، این اطمینان را به مردم و سرمایه‌گذاران داده اند که درصورت سپرده‌گذاری ارزی، هم اصل و هم سود سرمایه گذاری به صورت ارزی به آنان پرداخت خواهدشد.

تولد نخستین صندوق
علی اکبر ایرانشاهی،رئیس مرکز نظارت بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری سازمان بورس درگفتگو با خبرنگار اقتصادی اطلاعات با اشاره به موضوع پذیره‌نویسی اولین صندوق ارزی در بورس تحت عنوان صندوق‌های سرمایه‌گذاری در دارایی‌های با درآمد ثابت ارزی اظهار کرد: ایجاد ابزارهای جدید برای جذب منابع ارزی و هدایت آن به سمت فعالیت‌های مولد اقتصادی، طی ماه‌های اخیر به یکی از محورهای توسعه بازار سرمایه تبدیل شده است. در همین چارچوب، صندوق‌های سرمایه‌گذاری در دارایی‌های با درآمد ثابت ارزی با همکاری سازمان بورس و بانک مرکزی طراحی شده‌اند و اکنون نخستین صندوق‌ در مسیر فعالیت قرار گرفته‌است.
وی ادامه داد: منطق اقتصادی صندوق‌های ارزی بر این اساس است که فرد به جای نگهداری مستقیم ارز یا ورود مستقیم به بازار ارز و طلا، منابع ارزی خود را در یک ابزار رسمی بازار سرمایه سرمایه‌گذاری کند.
ایرانشاهی تصریح کرد:بر اساس سازوکاری که سازمان بورس برای این صندوق‌ها طراحی کرده، آنها از نوع صدور و ابطالی هستند و سرمایه‌گذار می‌تواند منابع خود را به شکل اسکناس یا حواله ارزی وارد صندوق کند. در زمان ابطال نیز اصل سرمایه و بازده آن به‌صورت ارزی به سرمایه گذار پرداخت می‌شود.
این مقام بورسی گفت: منابع صندوق قرار نیست صرفاً به‌صورت ارز نگهداری شود. بخش عمده منابع می‌تواند در دارایی‌های ارزی از جمله اوراق بهادار با درآمد ثابت ارزی و گواهی سپرده خاص ارزی سرمایه‌گذاری شود و بخشی نیز برای مدیریت نقدینگی در سپرده‌های ارزی قرار گیرد.
وی افزود: به این ترتیب، صندوق ارزی دو کارکرد همزمان دارد: حفظ ماهیت ارزی سرمایه برای سرمایه‌گذار و تبدیل منابع ارزی راکد به منابع قابل استفاده در تأمین مالی اقتصاد.

بازدهی سالانه ۴ درصدی
رئیس مرکز نظارت بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری سازمان بورس درباره بازدهی این صندوق‌ها ادامه داد: یکی از تفاوت‌های مهم صندوق‌های ارزی با نگهداری مستقیم اسکناس ارز توسط اشخاص، امکان کسب بازدهی از منابع ارزی است.بدین ترتیب و توجه به نرخ سود سپرده‌ها و اوراق ارزی و پس از کسر هزینه‌های صندوق، بازدهی آن سالانه حدود ۳ تا ۴ درصد برآورد می‌شود.
ایرانشاهی اظهارکرد:از نگاه سیاست‌گذار، امکان دریافت بازدهی ارزی در کنار حفظ ارزش ارزی سرمایه، می‌تواند انگیزه‌ای برای انتقال بخشی از منابعی باشد که تاکنون به شکل ارز نقدی توسط اشخاص نگهداری می‌شود.
وی درباره ارائه تضمین‌هایی مبنی برتکرار نشدن ماجرای سپرده گذاری ارزی درسال ۱۳۹۰ و بازپرداخت حتمی اصل وسود سرمایه گذاری به صورت ارزی، گفت: قطعا یکی از الزامات موفقیت صندوق‌های ارزی، امکان دسترسی سرمایه‌گذار به منابع خود است ودر طراحی صندوق ها این موضوع اعتماد سرمایه گذاران به صورت تضمین نقد شوندگی ارزی، دیده شده است. بر این اساس، صندوق‌های ارزی از نوع صدور و ابطالی هستند و سرمایه‌گذار می‌تواند درخواست ابطال واحدهای خود را ارائه کند و معادل ارزش خالص دارایی‌های محاسبه‌شده را به‌صورت ارزی دریافت کند.
وی افزود: در واقع هدف اصلی فعالیت صندوق‌های ارزی، ایجاد امکان سرمایه‌گذاری رسمی با حفظ ماهیت ارزی دارایی و درعین‌حال فراهم کردن امکان کسب بازدهی ارزی برای سرمایه‌گذار است. درعین‌حال این صندوق‌ها می‌توانند از خروج پس‌اندازهای ارزی مردم از چرخه اقتصاد جلوگیری کرده و منابع را به سمت تولید هدایت کنند.
رئیس مرکز نظارت بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری سازمان بورس تصریح کرد: نخستین صندوق ارزی، دلاری طراحی شده‌ و ارزش خالص دارایی‌های آن نیز به دلار محاسبه می‌شود؛ بنابراین برخلاف صندوق‌های ریالی، تغییرات نرخ ارز داخلی به شکل معمول بر محاسبات ارزش واحدهای آنها اثر نمی‌گذارد.